Kurallar ve Varyantlar
Dünyanın herhangi bir yerinde, herhangi bir tahtaya oturup güvenle oynamak için gereken her şey.
Amaç
15 taşınızın tamamını tahta boyunca kendi iç tahtanıza taşıyın, ardından rakibinizden önce toplayın. Tüm taşlarını ilk toplayan oyuncu kazanır.
Tahtayı kurmak
Tahtada, altışar gruplar halinde dört bölgeye ayrılmış 24 üçgen pul bulunur. Her oyuncu 15 taşını standart başlangıç konumuna yerleştirir ve rakibiyle zıt yönlerde kendi iç tahtasına doğru ilerler.
Zar atma ve taş oynatma
Oyuncular iki zar atar ve taşlarını gelen sayılar kadar oynatır; bunu tek bir taşı her iki sayı kadar, ya da iki ayrı taşı birer sayı kadar oynatarak yapabilirler. Çift gelirse (örneğin 4-4), oyuncu iki yerine dört hamle yapabilir.
Vurma ve bar
Tek bir rakip taşının bulunduğu (açık taş) bir pul vurulup bara gönderilebilir. Bardaki bir taş, başka herhangi bir hamle yapılmadan önce rakibin iç tahtasından oyuna yeniden girmelidir.
Taş toplama
Bir oyuncunun 15 taşının tamamı kendi iç tahtasına girdiğinde toplamaya başlayabilir; taşlar tam olarak zarın gösterdiği sayılarla tahtadan kaldırılır. Tüm taşlarını ilk toplayan oyuncu oyunu kazanır.
İkiye katlama zarı (doubling cube)
Zar atmadan önce bir oyuncu bahsi ikiye katlamayı teklif edebilir. Rakip bunu kabul edip oyunun değerini yükseltmek, ya da mevcut değerde oyunu bırakmak zorundadır. Bu risk ve pazarlık unsuru tavlaya özgüdür ve ileri seviye stratejinin merkezindedir.
Bölgesel varyantlar
Tavla, her biri kendi kuralları ve karakterine sahip farklı bölgesel oyunlara dönüşmüştür.
Uluslararası Tavla (Backgammon)
Dünya çapında turnuvalarda oynanan modern standart; ikiye katlama zarı ve yukarıda anlatılan diziliş kullanılır. Bu rehberde öğretilen versiyon budur.
Türk Tavlası
Türkiye'de 'tavla', aynı tahtayı paylaşan bir oyun ailesini ifade eder: Adi Tavla (ikiye katlama zarı olmadan, standart tavlaya yakın), Moultezim ('mahpus/tıkalı olan' — bir taş, kurtulana kadar bar pulundan ayrılamaz) ve 6 ile 1 numaralı pullar için özel kurallar getiren Gülbara.
Yunan Tavlisi
Tavli, art arda oynanan üç oyundan oluşan bir maçtır: Portes ('kapılar', standart tavlaya yakın), Plakoto (taşlar vurulmak yerine üzerine basılarak hapsedilebilir) ve Fevga (vurmanın hiç olmadığı, iki oyuncunun da aynı yönde ilerlediği bir kaçış oyunu).
Narde (Uzun Tavla)
Rusya, İran ve Kafkasya'da oynanan bu varyantta 15 taşın tamamı tek bir pulda başlar ve vurma yoktur — saf bir yarış stratejisidir; nardı, narde gibi isimlerle bilinir.
Acey-Deucey
ABD Donanması arasında yaygın olan bu varyantta taşlar tahtanın dışında başlar ve oyun ilerledikçe tahtaya girer. 1-2 gelmesi özel bir bonus hamle kazandırır ve benzersiz bir taktik katman ekler.
Hypergammon
Her oyuncunun sadece üç taşla oynadığı, hızlı ve yüksek varyanslı bir versiyon; kısa oyunları ve saf olasılık çalışmaları için tercih edilir.
Nackgammon
Nack Ballard tarafından geliştirilen, farklı bir başlangıç dizilişine sahip modern bir varyant; erken oyundaki tekrarı azaltmayı ve daha derin temas oyununu ödüllendirmeyi amaçlar.
Mahbusa
Mısır'da yaygın oynanan Mahbusa ('hapsedilmiş'), Türk tavlasındaki Moultezim'e yakından benzer: bir taş, rakibin pulunda vurulmak yerine yerinde tutsak edilebilir ve ancak tuzaklayan taş oradan ayrıldığında serbest kalır.